Tác giả
Dịch giả
Số trang
Năm xuất bản
Thiền - là một nghệ thuật nhìn bản tánh của hiện hữu mình, nó là con đường từ hệ lụy đến tự do. Thiền là chân lý thực tại tối hậu, cũng gọi là Tâm, là Đạo cũng nghĩa là Phật… Thiền có mặt trong lĩnh vực đời sống văn hóa, nghệ thuật và là con đường thăng hoa nội tâm để câu thơ, nét bút tài tình hiển lộ. Đồng thời cũng tạo nên nguồn cảm xúc vô biên, giúp chúng ta đến với chân lý vĩnh hằng, tìm lại con đường chân thật có nơi chính mình: bình thường và vĩ đại, giản dị nhưng thâm thúy, thực tế mà siêu nhiên. Thế nên, sống thiền cũng có nghĩa là sống lạc quan, sống có ích với tinh thần vô ngã, vị tha.
Vì đời sống thiền: “có ý nghĩa đối xử vối chính mình và thế gian bằng một tâm thức yêu mến, tôn kính nhất”, minh triết thiền đang ảnh hưởng ngày càng rộng lớn tới nhiều nước, nhất là các nước Âu, Mỹ.
Kinh nói “vô thiền bất trí, vô trí bất thiền. Đạo túng thiền trì, đắc chí Nê - Hoàn”, điều đó chứng tỏ thiền và trí là cốt lõi của phật giáo, và những ai gieo được căn lành trong nhiều kiếp mới có hy vọng uống ngụm nước đầu nguồn của chánh pháp
Hãy lắng nghe hoa
Lời vô thanh ấy
Đi vào tâm ta…
Onitsura
Có người hỏi, Thiền tông chủ trương “không dùng văn tự, truyền ngoài giáo điển, phàm có những gì có hình tướng đều là hư huyễn”, vậy thì còn dùng văn tự để làm gì? Thế nhưng, nếu ta “huyễn” được thân tâm, bản tánh điều không, thì cùng với phật không có gì sai khác! Bấy giờ ta có thể ngắm mây bay, trăng rụng, mà chỉ thấy thuần tý một màu xanh, đối với sự không chướng trệ, đối với Lý chẳng vướng mắc, Sự, Lý đều dung thông, vô ngại thì còn lo gì gặp huyễn bàn về chuyện huyễn.
Nhứt thiết hữu vi pháp Như mộng huyễn bào ảnh Như diệc, cũng như điện Ưng tác như thị quán
Kinh Kim Cang
Dịch:
Tất cả pháp hữu vi Như mộng huyễn bọt bóng Như sương cũng như điện Nên khởi quán như thế
Trong thể tính, thiền vượt qua mọi giới hạn của ý niệm và ngôn ngữ nên chỉ thâm nhập bằng thực chứng chứ không qua phân tích, lý luận hoặc bình giải.
Nhưng trong tướng dụng, dù “bất lập văn tự”, Thiền vẫn phải hóa thân vào văn tự và lắm khi phải ẩn mình dưới những hình thức, biểu tượng, ẩn dụ, mật ngữ, thi ca… như cách chơi ngẫu hứng của các bậc thiền sư…
“Vĩnh vi lãng đãng phong trần khách Nhật viễn gia hương van lý trình”
Trần Nhân Tông (Khóa Hư Lục)
Lênh đênh làm khách phong trần mãi Ngày hết, quê xa vạn dặm đường
(Diễn dịch: trời đã về chiều, đường về quê nhà còn xa thăm thẳm - chỉ sắc than vô thường tấn tốc mà chuyện giác ngộ tự tính, bản tâm còn tích mịch mù - Đăng Lan).
Còn nếu dùng kinh luận để khải quát thì thính chúng sẽ rơi và kiến giải, vướng mắc trong ý niệm, ngôn từ.
Nhưng đã nói thì chỉ có mục đích khai thị (Srakkhati) chứ không phải bế tàng. Tiếc rằng người sau đã khoát lên thiền một vẻ bí ẩn, siêu thực để đề cao tông phái hoặc che giấu sự mê muội của mình. Thiền chỉ bí ẩn với người mê, nhưng rất hiển nhiên với người ngộ. Ẩn hiện chỉ là trò chơi như huyễn của Thiền, và cùng một vấn đề nhưng bất khả tư nghì với người mê và bình thường giản dị với người ngộ…
Ta đối diện nhau Từng giờ từng phút Nhưng chưa hề ta đã gặp nhau Ta biệt ly nhau Từng hằng vạn kiếp Nhưng chưa hề một phút cách xa nhau. Suzuki
Đó chính là ẩn ngữ của tâm hồn và trí tuệ giác ngộ của các bậc thiên sư lỗi lạc. Khi một người đã đạt đạo, đã thể nhập với thiền thì các ngài nói gì, làm gì cũng điều là phật pháp, đều không vượt qua tôn chỉ ba đời chư phật.
Vì vậy, vói hành trang duyên lành, xin mời bạn hãy cùng với Tri Âm:
Em theo chân ánh sáng của buổi sớm mai đi thăm những bông hoa trong vườn hoa của chính mình.
Vườn hoa mà trong đó ngoài những bong hoa, còn có vô vàn đều kỳ diệu khác.
Trong đó:
Hạnh phúc và khổ đau - thành một Ánh sang và bóng râm - thành một Quá khứ và tương lai - thành một Và bởi vì đôi chân em bước Nên tất cả lại hóa thành hai Một nửa ban sơ Cho một chiếc hài Trụ Vũ
Những chiếc hài tự hữu, sáng ngời nguồn đạo dễ thưởng thức những bông hoa Thiền qua tâm cảm xâu lắng, tinh diệu của bộ môn nghệ thuật thư pháp.
Ebook cùng danh mục
Ebook cùng tác giả