Thổ Địa và Thần Tài được
thờ tự khá phổ biến trong nhiều gia đình. Các vị gia thần này thân thiết và gần
gũi với tín chủ đến nỗi gần như không có một quy thức nào cần phải tuân thủ khi
thờ cúng.
Người ta thường thờ chung Ông Địa và Thần Tài cùng một chỗ
và cứ như hai vị thần này là một cặp đôi không thể nào tách rời được. Hiện tượng
phổ biến này có nguồn gốc tín lý cổ xưa về Thần Đất - có hai công năng: một là
bảo hộ cho một diện tích đất đai nào đó (nền nhà, vuông vườn, xóm ấp...) và hai
là nguyên lý sinh sản (hoa màu, nông sản...) của đất theo tín lý phồn thực.
Cuối thế kỷ XIX, sự phân biệt giữa thần Đất (Thổ Thần) và
Tài Thần vẫn chưa thực sự rõ rệt. Trong Đại Nam quấc âm tự vị (xuất bản 1895), tác
giả Huỳnh Tịnh Của cắt nghĩa Thổ Thần và Tài Thần đều là: “Thần đất, thần giữ
tiền bạc”.
Ông Địa, Thần Tài là hai mặt của một
vấn đề. Ông Địa là lý, Thần Tài là sự; và hai ông thờ chung với nhau là “lý sự
viên dung” của thời đại mà nông thương còn đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu
kinh tế quốc dân. Điều này còn duy trì mãi sau này trong loại hình tượng Thần
Tài tay một xách xâu tiền điếu và tay kia ôm bó lúa.