Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm (1875 - 1929)
Số trang: 191
Năm xuất bản: 1993
Giá sách in: 00 đ
Giá ebook: 10,000 đ
  • 16,012 lượt xem
  • 51 lượt tải
GIỚI THIỆU

               KỲ ĐỒNG NGUYỄN VĂN CẨM (1875 – 1929) là một doanh nhân yêu nước tài hoa, nhiều công đức, đầy bản lĩnh mà những trang sử chống xâm lăng của ông cha ta hồi những năm 90 của thế kỷ XIX còn truyền tụng.

             Ngay từ tuổi lên 7, ông đã nức danh về tài đối đáp thông minh, ứng khẩu và làm những bài thơ chữ Hán một cách trôi chảy, đến nỗi vua Tự Đức chỉ dụ cho các quan đầu tỉnh phải chu cấp tiền của, vải vóc nuôi nấng:“cậu bé kỳ lạ” này.

              Còn dân chúng khắp Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên, Hải Dương… thì náo nức, ngưỡng mộ, tôn xưng cậu bé KỲ ĐỒNG như bậc “chơn nhơn cứu thế”, tìm về quy phục và sẵn sàng liều chết vì ông. Do vậy, nhà nước bảo hộ Toàn quyền Doumer đến các công sứ Thái Bình, Nam Định…đồng mưu lặng lẽ đối phó bằng cách bắt cậu bé đi “du học” xa xứ để chặn đứng một phong trào “bạo loạn chống chính phủ” mà chúng đã đánh hơi bằng cái mũi thính nhạy của thực dân.

             Sự lo sợ của chúng quả không quá đáng. Sau 10 năm du học tại Alger (thủ đô Algérie thuộc Pháp ) từ năm 1887 đến năm 1896, được tiếp xúc với nền văn minh dân chủ Pháp quốc, với các nhân sĩ tiến bộ ở Alger và đặc biệt qua các cuộc đàm luận với ông vua yêu nước Hàm Nghi đang sống lưu đày tại đó, KỲ ĐỒNG đã âm thầm chuẩn bị và vạch hướng hành động đúng đắn cho mình khi trở về nước.

             Chỉ vài tháng sau khi về nước, từ Thái Bình, Nam Định rồi Bắc Giang…, Kỳ Đồng đã khéo léo và lặng lẽ chuẩn bị lực lượng, chiêu tập những người yêu nước, cùng chí hướng, cùng ông quy tụ về Chợ Kỳ, một địa danh sát kề Yên Thế, nơi thủ lĩnh Hoàng Hoa Thám vẫn đang hoạt động, nhằm liên kết khởi binh khi thời cơ đến.

             Từ sau cuộc xuất bôn của Hàm Nghi cho đến phong trào Cần Vương của các sĩ phu trào Nguyễn thất thế, phải công nhận sự chuẩn bị và tài tập hợp lực lượng, tài tổ chức ém quân dưới danh xưng “khai lâm lập ấp’’của KỲ ĐỒNG NGUYỄN VĂN CẨM quả là một mưu trí và khéo léo.

             Tiếc thay vận hội không thành, bộ máy cai tri thực dân pháp đang phát huy hiệu lực, cho nên mưu đồ khởi nghĩa của KỲ ĐỒNG bị ngăn chặn, cho dù các đồng sự và môn sinh của ông đã đồng loạt nổi dậy một tháng sau đó, khi NGUYỄN VĂN CẨM bị biệt đầy ra quần đảo Polynésie thuộc Pháp (đầu năm 1898).

             Đúng như nhận định của Tiến sĩ Nguyễn văn Thọ ở Đại học Sorbonne ( Paris ) về thời kỳ này ở Việt Nam trong cuốn sách Les débuts de l’installation du système colonial francais au Vietnam18581897: “... Bị đặt mình trước ách nô dịch của thực dân Pháp, nhân dân Việt Nam chỉ còn một cách là hi sinh bảo vệ Tổ quốc và tự do. Họ đã kháng chiến với một nghị lực tuyệt vời, xứng đáng với quá khứ của họ. Họ đã đương đầu không nao núng trước cái chết với một tinh thần dũng cảm, bình tĩnh” (trích phần “Vĩ thanh” cuối sách – Tác giả dịch).

              KỲ ĐỒNG NGUYỄN VĂN CẨM xứng đáng với lời đánh giá trên, xứng đáng góp phần vào những trang sử dựng nước và giữ nước của ông cha ta ở giai đoạn này. Ông chẳng những là thủ lĩnh tương lai của đội hùng binh chống xâm lược khi gặp vận hội, mà ngay mọi dự đoán thiên bẩm từ thời trẻ cũng đã toát lên qua khí phách bài thơ chữ Hán “Dòng Xích Bích”:

“Sinh ra trời đất thanh bình

Việc đời vẩn đục sao đành ngồi trông”

hoặc :

“Nắm thời cơ anh hùng hào kiệt

Tung hoành lên ta quyết ra tay

Một thề quét sạch giặc Tây…”

(Trung thu ngâm)

Ông còn thông tuệ văn chương Pháp quốc, viết lưu loát, nói thông thạo, làm thơ viết kịch bằng chính ngôn ngữ những người đặt ách đô hộ lên xứ sở ông, như trong vở kịch nổi tiếng được in ở Pháp và dịch ra tiếng ta gần đây:

Lesamoursd’unvieuxpeintreauxilesMarquise” lấy đề tài về người bạn vong niên của mình – danh họa Gauguin – và mối tình của họa sĩ với cô gái trên đảo.

KỲ ĐỒNG thật kỳ lạ. Khi công bố những tư liệu quý hiếm khai thác từ các Kho lưu trữ ở Pháp với sự sắp xếp đầy ý tứ, có chọn lọc một cách lô – gíc và khoa học, giáo sư Nguyễn Phan Quang đã góp công lao không nhỏ để khẳng định và đánh giá khách quan sự nghiệp yêu nước của nhân vật lịch sử tài hoa NGUYỄN VĂN CẨM.

Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu quyển sách tới bạn đọc và mong được góp ý phê bình.

EBOOK CÙNG DANH MỤC