Cuốn sách này tuyển lựa các bài viết về lịch sử Việt Nam từ buổi khởi thủy đến đầu thế kỷ XX, từ lược sử về thời Triệu Đà, về tình hình nước ta giai đoạn nội thuộc nhà Đông Hán, về Ngô vương Quyền, về lược sử vua Lý Nhân Tôn, về triều đại nhà Hồ, về lịch sử Lê Lợi, về chính trị thời Hậu Lê, về lịch sử đời Tây Sơn, cho đến lịch sử đầu triều Nguyễn, lược sử họ Mạc ở Hà Tiên...

Đặc biệt ở phần tổng luận, có tuyển chọn bài viết về phương pháp làm sử, tài liệu tham khảo hữu ích cho những ai muốn đi sâu tìm hiểu, đánh giá, phê bình lịch sử.

Bằng việc tuyển chọn các bài viết về lịch sử Việt Nam từ tạp chí Nam Phong, cuốn sách này muốn đưa lại những trang viết của người xưa đến thế hệ ngày nay, với mong muốn giúp người đọc thời nay hiểu cách các trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX nhìn về lịch sử, về tư liệu, về mối quan hệ của lịch sử với các vấn đề của thời cuộc. Qua đó làm toát lên tinh thần học thuật đầy sôi động của giới trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX.